Museumagenda: de beste exposities om nú te bezoeken

Nu te zien in Museum Catharijneconvent: Fashion for God. Maak je op voor een ongekende ervaring vol weelderige stoffen, oogverblindend borduurwerk en luxueuze high fashion uit de renaissance en de barok.

Dwaal door zalen vol rijkversierde mantels en overdadig gebloemde baljurken, gemaakt om te stralen in de Nederlandse schuilkerken. Voor het design van de tentoonstelling tekende MAISON the FAUX.

Honderd jaar na zijn dood is architect Michel de Klerk nog steeds invloedrijk. De Klerk was niet alleen een idealistisch en visionaire architect die kunstwerken schiep om in te wonen, maar een groot kunstenaar in bredere zin: ook zijn tekeningen en toegepaste kunst spreken nog altijd tot de verbeelding.

Deze tentoonstelling besteedt aandacht aan zijn rijke oeuvre, inspiratiebronnen en leven in het Amsterdamse bohemien- en kunstenaarsmilieu van de jaren twintig.

In het Joods Museum is het werk van de Amerikaans-Joodse kunstenaar Sol LeWitt te zien. LeWitt (1928-2007) is een van de grondleggers van conceptuele kunst: de gedachte dat een idee op zichzelf kunst kan zijn. De tentoonstelling gaat in op LeWitts Joodse achtergrond én op zijn bijzondere band met Nederland.

Speciaal voor deze tentoonstelling zijn er een aantal metershoge wall drawings uitgevoerd. Ook zijn sculpturen, werken op papier en archiefmateriaal te zien.

Het werk van Ruud van Empel lijkt op fotografie maar is het niet. Van Empel, ooit begonnen als collagemaker, was in de jaren negentig een van de eerste kunstenaars die de camera verruilde voor de computer.

"Iedere vierkante millimeter van Van Empels werk is geconstrueerd, tot aan de schaduwen toe. (...) Met de verzadigde kleuren en extreme scherpte ontstaan zo beelden die meer zijn dan hyperrealistisch. Ze zijn post-realistisch. Het is de werkelijkheid van een ander waarnemingsniveau." ()

Klaas Rommelaere maakt geborduurde wandtapijten en geborduurde sculpturen die een brug slaan tussen het persoonlijke en het collectieve. Zijn werk is gevuld met bekende beelden en symbolen die zowel echte als ingebeelde menselijke verbindingen vertegenwoordigen. Elk stuk benadrukt de betekenis van de menselijke connectie met de creatie en consumptie van kunst. Rommelaere werkt nauw samen met een groep oudere vakvrouwen (‘The Madams’) om zijn ideeën tot leven te brengen.

Het Dordrechts Museum pakt uit met een grote tentoonstelling over de verbeelding van de liefde anno nu. Meer dan 75 werken van 30 kunstenaars geven een overzicht van de beeldende kunst in de 21ste eeuw, uitbundig en met een warm kloppend hart. Van lichaamslust tot moederliefde, van liefdesverdriet tot ouderliefde, van broederliefde tot liefdesrouw. De groepstentoonstelling biedt een mix van internationaal bekende kunstenaars zoals Marlene Dumas en Tracey Emin, naast aanstormend talent zoals Tanja Ritterbex en Charlott Weise. 

Het trilt, zindert, ritselt, knispert, ademt en zwaait heen en weer. Tijdens de belevingstentoonstelling ‘Is it alive?’ toont het TextielMuseum in Tilburg ruimtelijke textiele installaties die door middel van technologie tot leven komen. Centraal staat de nieuwe en nooit eerder getoonde installatie ‘I am Storm’ van DRIFT waar een twintigtal levensgrote sprieten als door een windvlaag in beweging komen. Daarnaast is onder andere ‘levende architectuur’ van de Canadese kunstenaar en architect Philip Beesley/Living Architecture Systems Group (LASG), en een geactiveerde look van de Nederlandse modeontwerper Iris van Herpen te zien. De tentoonstelling belicht ook het maakproces waarin duidelijk wordt dat de kunstenaars tevens uitvinders van innovatieve toepassingen zijn.

De Britten wisten hun stempel stevig te drukken op de modegeschiedenis. Van designers als Vivienne Westwood, Alexander McQueen en Stella McCartney tot de maatkleding van Savile Row, Britse schooluniformen, de Schotse ruit, kleding van de Britse Royal Family en hoeden voor Ascot van Philip Treacy en Stephen Jones. Ook de rebellen van Swinging London, punks en skinheads hadden in Engeland invloed op het modebeeld. Net als de royals zelf. Zo was Lady Diana  behalve mode-icoon ook een rebel die mode aangreep om een statement te maken.

Royals & Rebels – British Fashion zet dit najaar de spotlights op de Britse mode, met de aanwezigheid van Vivienne Westwood als rode draad. 

Van revolutionaire productiemethodes en iconische ontwerpen tot symbolische stoelen: Stoel neemt stelling verrast met uiteenlopende ontwerpen van meer dan honderd makers. Aansluitend op de expositie is een activiteitenprogramma ontwikkeld met lezingen, rondleidingen en workshops

Beeld: Simone Post, Reupholstered new old chair, 2022
Collectie Centraal Museum, Utrecht
Foto: Adriaan van Dam

Margriet is 85 jaar geworden. Om daarbij stil te staan lanceert de redactie – naast een 212 pagina’s tellend jubileumnummer – het Margriet Museum. Dit online museum werpt een blik op de emancipatie van de Nederlandse vrouw en de verworven vrouwenrechten, aan de hand van het tijdsbeeld dat al 85 jaar door de redactie van Margriet wordt vastgelegd.

Kunstmuseum Den Haag brengt het baanbrekende werk van Hilma af Klint samen met dat van haar grensverleggende tijdgenoot: Piet Mondriaan (1872-1944). De schilders hebben elkaar nooit ontmoet, maar hun eigenzinnige oeuvres weerspiegelen beide een tijdperk waarin de kijk op de werkelijkheid door wetenschappelijke ontdekkingen en nieuwe ideeën over spiritualiteit radicaal verandert.

Helene Kröller-Müller was, naast liefhebber en verzamelaar van kunst, ook opdrachtgever voor kunstenaars, architecten en beeldhouwers. Zo kregen de architecten Berlage en Van de Velde de opdracht om tafelzilver te ontwerpen; een samenwerking waar drie unieke ontwerpen uit voortkomen. Opdrachtgeverschap en tijdgeest, én dat zelden vertoonde tafelzilver staan centraal in deze expositie.

De eerste solotentoonstelling van modefotograaf Carlijn Jacobs. Dit Nederlandse toptalent werkt met de meest toonaangevende merken en beroemdheden van dit moment, maar weet haar beelden eigenzinnig en vervreemdend te houden. Als recent hoogtepunt fotografeerde ze de albumhoes van Beyoncé’s Renaissance.

Te zien vanaf 6 oktober.

Ted Noten bevraagt de functie van sieraden aan de hand van thema's als waarde, originaliteit en status. In deze tentoonstelling is ook Notens meest recente werk te zien: twaalf Incubators, sieraden gewijd aan persoonlijkheden die hem inspireerden. Welke emoties riepen Lady Gaga, Spock uit Star Trek of de eerste vrouwelijke metselaar bij Noten op?

De expositie Baanbrekers richt zich op een uitzonderlijke generatie illustratoren uit het begin van de 20e eeuw. Met hun werk verhelderden, reageerden en anticipeerden de illustratoren op maatschappelijke vraagstukken en groeiden uit tot illustratie-iconen.

De aanleiding van deze tentoonstelling ligt bij een onderzoek van hoogleraar Emilie Sitzia en haar masterstudenten. Zij verdiepten zich in een groep van ruim tien invloedrijke illustratoren en tijdgenoten van Fiep Westendorp. De onderzoekers plaatsten de betekenis en maatschappelijke zeggingskracht van de illustraties van deze makers in een internationale context en in hun tijd, op een manier zoals dat niet eerder gedaan is. 

Zij is geboren en opgegroeid in Nederland, haar ouders in Iran. Niet honderd procent het één, ook niet volledig het ander: Hemaseh Manawi Rad (Blaricum, 1995) valt naar eigen zeggen een beetje tussen wal en schip. Door het maken van kleurrijke wandtapijten is ze dat tussengebied gaan omarmen als haar eigen cultuur. In Stitched Narratives beeldt ze persoonlijke familieverhalen, jeugdherinneringen en dagboekfragmenten uit en laat daarmee het mooiste uit beide culturen zien. Een ode aan twee werelden die haar maken tot wie ze is. 

De ideale man? Die is ontworpen voor de cover van een bouquetreeksboek. Een diamanten verlovingsring? Die is bedacht door diamantproducent De Beers. Apps als Tinder waarmee je de liefde denkt te vinden? Die zijn speciaal ontwikkeld om zo verslavend mogelijk te zijn. Ontworpen liefde opent je ogen voor hoe ons beeld van liefde is ontworpen.

Bij de tentoonstelling hoort een uitgebreid activiteitenprogramma vol workshops, lezingen, speeddates, films en meer.

In het jaar dat het 50 jaar geleden is dat Pablo Picasso overleed, presenteert Royal Delft Museum het minder bekende deel van Picasso’s oeuvre: een tentoonstelling over zijn leven als keramist en zijn keramisch werk.

De expositie BODYTALK nodigt uit om opnieuw kennis te maken met de tijdgeest die oude waarden en nieuwe waarden naast elkaar laat zien. De zoektocht naar identiteit is daarbij vanzelfsprekend een onderdeel. Van de ruim 45 kunstenaars die hun werken tentoonstellen, hebben het merendeel een binding met de regio Zuid-Limburg.

In deze expositie staat de kunst en het kleurgebruik in het werk van René Lalique en zijn tijdgenoten centraal. Door zijn achtergrond als juwelier kon Lalique als geen ander spelen met kleuren. Hij had een fijnzinnig gevoel voor licht en de inval daarvan op zijn glaskunst. Het effect van de wisseling van de seizoenen en de daarmee gepaard gaande hoeveelheid zonlicht is soms betoverend en andermaal magisch te noemen. Kleur is allesbepalend voor de beleving van een object!

Hoe ziet het leven 'voorbij olie' eruit? Petromelancholia reflecteert op de erfenis van het olietijdperk en de nieuwe betekenis die dit verleden onherroepelijk zal krijgen. Wat heeft olie ons gebracht, zowel materieel als vooral cultureel, en wat zou kunnen verdwijnen of veranderen?

In Krap en Klei staat de historische meekrapcultuur op Schouwen-Duiveland centraal. Beeldend kunstenaar Janneke Kornet onderzoekt de relatie tussen meekrap en aarde in drie fasen: de teelt, de verwerking en de keuring van meekrap. 

Het Wilde Oog, kunstenaarsduo Hans Lemmerman en Inge van Run, is al 22 jaar actief en bekend van het leggen van onverwachte dwarsverbindingen tussen erfgoed en de kunsten. In het project ‘Grensverleggers’ tonen zij de rijkdom van Spakenburgs klederdracht-erfgoed en de liefde voor beeldende kunst en theater. Resulterend in exclusieve kostuums, in een fototentoonstelling en twee boekjes met verrassende beelden en verdiepende teksten.

Rondreizende tentoonstelling op diverse locaties:

• Theater de Meervaart Amsterdam: 5 september- 9 oktober Theaterfestival
• Theater de Lieve Vrouw Amersfoort: 4 december-7 januari 2024
• Stadsschouwburg Utrecht: 8 januari-4 maart 2024

De tentoonstelling Dwarsverbinding: Kabakov Kabinet geeft een uniek inkijkje in oeuvre van kunstenaarskoppel Ilja en Emilia Kabakov. In 2021 kocht het Van Abbemuseum 86 grafische werken van hen aan. Deze expositie toont de aankoop voor het eerst en combineert een selectie van 40 grafische werken met andere werken van de Kabakovs uit de collectie. Dit levert een dwarsdoorsnede op waarbij kunstwerken uit verschillende periodes en in diverse disciplines met elkaar de dialoog aangaan: van grote schilderijen die uitnodigen tot bekijken van een afstand, tot kleine prenten en boekillustraties die bezoekers juist van dichtbij moeten zien.

Al ruim 50 jaar ontvangt Rod Summers wekelijks een grote hoeveelheid postkunst - of mail art uit de hele wereld. Summers noteert alle ingekomen brieven, collages, tekeningen, boeken, audiocassettes, multiples en zelfs dozen met complete sculpturen bij binnenkomst nauwkeurig in een kaartsysteem. Het archief bevat vanaf 1973 tot nu naar schatting meer dan 15.000 kunstwerken. Een duizelingwekkend aantal als je beseft dat Rod Summers ieder item dat binnenkomt beantwoordt met een origineel werk van hemzelf. In Everything that came in got an answer, het VEC-archief van Rod Summers, staan 'inkomende' en 'uitgaande' post centraal. Je ziet de meest recent binnengekomen mail-art-stukken en de werken die Rod Summers als antwoord stuurt.

Een tentoonstelling over het ontwerp- en maakproces voor damasten tafelgoed. Een uniek verhaal vanwege de aansprekende ontwerpers, de bijzondere geschiedenis, de speciale toepassing, de artistieke en technische innovaties en de intrigerende weeftechniek.  het ontwerpproces van damast, van de eerste schets tot hét pronkstuk op tafel.

De wrapdress bestaat dit jaar 50 jaar. De ideale gelegenheid voor het Mode & Kant Museum om te focussen op de ontwerpster ervan, Diane von Furstenberg. Woman Before Fashion is een vrije benadering van het werk van Diane von Furstenberg. De tentoonstelling laat ons kennismaken met het werk en de persoon van de Belgisch-Amerikaanse modeontwerpster. Via een selectie van meer dan vijftig modellen en uitgebreid illustratiemateriaal start de tentoonstelling bij de mode, om te eindigen bij de vrouw. Tussen het spel van de looks en de confrontatie van de diverse ontwerpen biedt deze unieke tentoonstelling een kijk op de uitzonderlijke carrière van een ontwerpster die begreep wat vrouwen willen.

Internationale tentoonstelling van hoogstaande, inhoudelijk sterke hedendaagse beeldende kunst met textiel als hoofdrol. Het uitgangspunt voor de expositie is de verbeelding van alle mogelijke vormen van macht die in dit tijdsgewricht onder de loep worden genomen en ter discussie staan. 

Wat betekent mode voor jou? Zie je het als een tool om je af te zetten of net ergens mee te associëren? Volg je de hedendaagse mode op de voet, of ben je eerder nostalgisch naar het verleden? Denk je na over thema’s als duurzaamheid, overconsumptie en uitbuiting? Houden issues zoals bodyshaming en uitsluiting je bezig? 

Met deze vragen gaat Modemuseum Hasselt in de nieuwe tentoonstelling We Need to Talk about Fashion in gesprek met jou, met experten maar ook met zichzelf. Aan de hand van verschillende thema’s worden honderd recent verworven collectiestukken aan verschillende vraagstukken onderworpen en in een nieuw daglicht geplaatst. Hoe interpreteren we vandaag een negentiende-eeuwse katoenen jurk, een achttiende-eeuwse geborduurde mannenjas, of een feestjurk uit de jaren 1920 met allerhande decoratieve motiefjes? Of hoe ervaren we transparante jurken, korte topjes, truien met gaten, mantels gemaakt uit bont en dierenhuid en kledingstukken met opvallende of net subtiele logo’s?

Wereldmuseum Rotterdam toont de enorme diversiteit aan borduurwerk, voor een groot deel uit eigen collectie, gemaakt door mensen over de hele wereld. Centraal staat de veelzijdige betekenis van borduren als versiering, als culturele expressie, als document van een verhaal, als uiting van groepsidentiteit en individuele identiteit. Geen woorden maar draden zet de schijnwerpers op de vaak onbekende makers wiens handen al die prachtige werken maakten en nog steeds maken.

Voel het oppervlak van het ruwe karton tussen je vingers, houd het witte vel papier tegen het licht en zie de nerven en vezels. Je kijkt naar de schoonheid en eenvoud van onbewerkt karton of papier. Sober en puur, ingetogen en tegelijkertijd al decennialang een bron van inspiratie voor beeldend kunstenaars en vormgevers. Zodra de kunstenaar het papier of karton oppakt en beschildert, betekent, vervormt of vouwt krijgt het nieuwe vormen; vormen die verhalen vertellen, ons raken, beroeren, aan het denken zetten, verbazen en verrassen door het monumentale en imposante of juist het tactiele en gedetailleerde van het kunstwerk. CODA Museum Apeldoorn brengt van 11 juni tot en met 12 november 2023 het werk van 22 kunstenaars uit binnen- en buitenland samen in de elfde editie van CODA Paper Art.

'Tartan' brings together a dazzling selection of more than 300 objects from over 80 lenders worldwide, illustrating tartan’s universal and enduring appeal through iconic and everyday examples of fashion, architecture, graphic and product design, photography, furniture, glass and ceramics, film, performance and art. 

It highlights the ways tartan shapes identities, embraces tradition, expresses rebellion and conjures fantasy. From a checked cloth woven in multiple colours in the Highlands, tartan’s distinctive pattern can now be found upon every surface imaginable. No other textile pattern has been categorised to such a degree, with more than 11,000 known examples of tartan recorded worldwide proving its iconic grids continue to offer unlimited possibilities and inspiration.

De tentoonstelling Colour Rush! Een installatie van Sabine Marcelis staat volledig in het teken van kleur. Op uitnodiging van het Vitra Design Museum creëerde de Nederlandse ontwerpster Sabine Marcelis in het Schaudepot één eenvoudige, golvende beweging door de ongeveer vierhonderd tentoongestelde stukken te sorteren op kleur. De installatie toont de collectie vanuit nieuwe invalshoeken en zorgt voor fascinerende verbanden tussen periodes en stijlen, waarbij de bezoekers ondergedompeld worden in een overweldigende meeslepende ervaring. De tentoonstelling wordt aangevuld met historische en hedendaagse objecten en documenten uit de museumarchieven die illustreren hoe ontwerpers uit verschillende tijdperken het onderwerp hebben aangepakt.

• t/m 12 mei 2024 in het Vitra Design Museum, Weil am Rhein, Duitsland

Ook te zien in het Vitra Design Museum: 

Haar is een bijzonder krachtig materiaal. Het voelt intiem en is tegelijkertijd fragiel én ijzersterk. Groeiend uit onze huid, is haar onderdeel van onszelf. Al lijkt het vaak een eigen leven te leiden: het zit niet altijd hoe wij willen, het maakt reacties los bij anderen, én behoudt los van ons lijf een bijzondere kracht. In de nieuwe tentoonstelling HA!R POWER viert het Wereldmuseum in Rotterdam de kracht en vele symbolische betekenissen van haar.

HA!R POWER stelt je vragen over identiteit en haar: wat zegt je haar over jou? Over schoonheid: hoe kan haar de kracht hebben ons goed te laten voelen? Over intimiteit: blijf je een bijzondere band houden met je haar ook nadat het je lichaam verlaten heeft? En over haar als product: zou je net zo makkelijk een trui van mensenhaar aantrekken als een trui van schapenwol?

Met een bijzonder kleine microscoop legde hij een compleet nieuwe wereld bloot, een wereld die nog nooit iemand had gezien. Vanaf 18 april 2023 opent Rijksmuseum Boerhaave opnieuw deze wereld, die Antoni van Leeuwenhoek 350 jaar geleden ontdekte. De verbluffende microwereld wordt zichtbaar in de tijdelijke tentoonstelling Onvoorstelbaar. Hoe Antoni van Leeuwenhoek de microwereld ontdekte.

Een expositie met de meest beroemde psychedelische kunstwerken van Salvador Dali, die tot leven komen op de muziek van Pink Floyd. Verken een thematische route met surrealistische en metafysische landschappen en laat je onderdompelen in Dalí's fantasierijke werken.

Ook in Fabrique des Lumières: een ode aan Gaudí! Ga op een digitale reis door Parc Güel, Casa Batlló, Casa Milà en de Sagrada Família. Door het samenspel van licht en materialen verandert de hal van Fabrique des Lumières in de meeste beroemde werken van Gaudí.